بروزترین مطالب در موضوع: بهترین محصول برای صادرات به روسیه

فرصت‌سوزی ایران در بازارهای هدف اوراسیا

فرصت‌سوزی ایران در بازارهای هدف اوراسیا ؛ تحقق راهبردهای صادراتی در هرکشوری وابسته به اقدامات دو بخش دولتی و خصوصی می باشد . براساس قاعده های علمی و واقعیتها و مشاهدات موجود رفتار دولت هایی همچون ( چین – ترکیه – آذربایجان ) در بازار هدف روسیه که عامل مهم موفقیت فعالان اقتصادی آن کشورها در این بازار بزرگ شده است.

فرصت‌سوزی ایران در بازارهای هدف اوراسیا

فرصت‌سوزی ایران در بازارهای هدف اوراسیا

به قلم: سید جلیل جلالی فر- عضو هیئت رئیسه اتاق مشترک ایران روسیه

بدون اقدامات بایسته و زیرساختی دولت که در راهبرد ماده ۱۰ اقتصاد مقاومتی مورد تاکید قرار گرفته در شرایط کنونی ، صادرکنندگان و تولیدکنندگان عملا فرصت های مطلوب و قابل دسترس در این بازار بزرگ را به دلیل ضعف مدیریت سازمان توسعه تجارت از دست می دهند و درنهایت توسعه کسب وکار ، اشتغال در کشور با آسیب های فراوانی مواجه و شاهد ناهنجاریهای اجتماعی خواهیم بود. البته باید به طور ویژه از تمام تلاشهای شبانه روزی سفارت جمهوری اسلامی ایران در مسکو و سرکنسولگری های ایران در آستراخان و کازان روسیه و قزاقستان تشکر کرد اما متاسفانه به علت فقدان زیرساخت لجستیک و امثالهم ذکر شده در ذیل دچار ناکامی و همچنان از اهداف مورد انتظار فاصله زیادی داریم

*فرصت‌ها؛

در این بخش اصلا بنا ندارم از فرصت های بازار اوراسیا و روسیه سخنی بگویم چرا اینکه فعالان اقتصادی در طی دو سال ، در همایش ها و شوروم های براه انداخته شده توسط سازمان توسعه تجارت و سایر سازمانهای دولتی در کشور از فرصت های موجود در این بازارها مطلع هستند. اگر قدری جستجو کنیم هزاران صفحه مقاله و نشریه و سخنرانی در طی این دو سال  نوشته شده است ، برای گوش کردن گزارش ها و سخنرانی و تحلیل ها و آمارهای جور باجور و صدها هزار و شاید میلیون نفر ساعت ، علاقمندان و مشتاقان فعالان اقتصادی گوش و چشم و وقت خود را در اختیار سازمان توسعه تجارت و سایر برگزارکنندگان این همایش ها گذاشتند.

باید اعتراف کنیم که برای برگزاری این همایش ها میلیاردها تومان نیز هزینه شده که اگر به همین میزان اعتبار مالی در ایجاد زیرساخت های لازم هزینه می شد، اثباتا می‌توانست ارزش افزوده قابل توجه ای برای کشور ایجاد می کرد.

اما باید به‌عنوان یک فعال اقتصادی تائید و تاکید کنم فرصت های بازار کشورهای همسایه ، واقعیت غیرقابل انکار است و فرصت های بازار روسیه و اهمیت توسعه روابط تجاری و خصوصا تعیین راهبرد عملیاتی توسعه تجارت با  روسیه می تواند مهمترین عامل شتاب دهنده در توسعه عملکرد صادرات و پیوند اقتصادی با سایر کشورهای همسایه باشد.

باید باور داشته باشیم موافقتنامه برخورداری از تعرفه ترجیحی اوراسیا با وجود اشکالاتی را که دارد ، اما یکی از بهترین اتفاقاتی بود که  در عمردولت کنونی افتاد و اگر خود محوری های مدیریت سازمان توسعه تجارت نباشد می تواند یکی از ابزارهای مهم توسعه صادرات تبدیل و اثربخشی بیشتری نیز داشته باشد . از طرفی دیگر باید اعلام کنم درست است مسئولان دلخوش به افزایش آماری صادرات به اوراسیا و روسیه هستند اما پس از اظهار گمرکی کالای صادراتی در مبادی خروجی گمرکات ، خبر از سرنوشت کالا در بازار هدف را ندارند .

نمی‌دانند که تجار با چه چالشهای بزرگی روبرو هستند و چطور و با چه مصائبی تعهدات ارزی خود را با توجه به زیان ناشی از قصور و کوتاهی بخش دولتی رفع و تسویه می کنند . نمی دانند که تجارت میوه جات و صیفی جات ایران در این بازار هدف اسیر دست دلالان آذری و همچنین خشکبار کشورمان در دست تاجیک ها و ازبکها تعیین قیمت می شود و بجای اینکه ارزش افزوده آن به چرخه اقتصادی کشور برگردد به جیب دلالان آذری و تاجیکی و ازبکی ریخته خواهد شد .

لذا در نظر دارم ، نظرتان را بیشتر به چالشهای موجود در توسعه عملکرد صادرات به روسیه و اوراسیا و راه کارهای آن جلب کنم؛

چالش‌ها؛  اساسا چالشهای در مسیر توسعه عملکرد صادرات به اوراسیا و کشور روسیه را به چهار بخش زیر به اختصار توضیح خواهم داد:

ضعف مدیریت در سازمان توسعه تجارت : در کشور ما سازمان توسعه تجارت اصلی ترین و مهمترین نقشی را که بعهده دارد بررسی چالشهای و راهکارهای آن ، تعامل و همکاری و حمایت از بخش خصوصی و فعالان در این عرصه می باشد که متاسفانه بعلت ضعف مدیریت ، تاکنون نتوانسته نقش اساسی را در این حوزه ایفاء و به وظایف خود عمل نماید . که به چند مورد آن اشاره می کنم :

مذاکره ضعیف در قبل و بعد از موافقتنامه برخورداری از تعرفه های ترجبحی اوراسیا و اخذ حداقلی امتیازات.

عدم توانایی و مدیریت ضعیف این سازمان در پیشبرد مذاکرات برقراری تجارت آزاد با روسیه و اوراسیا  که موجب نگرانی فراوانی را برای فعالان اقتصادی شده است .

عدم حضور رایزن بازرگانی یا گماشتن رایزن بازرگانی فاقد آشنایی به رفتار رقباء و مشتریان و مقررات در بازارهدف -عدم شناخت از فرصت های بازار سایر استانها و متمرکز شدن در شهر مسکو -عدم توان ایجاد ارتباط با واحدهای اقتصادی توانمند در حوزه واردات و صادرات در بازار هدف – عدم توان ایجاد روابط با سازمانهای دولتی و عوامل موثر در حل مشکلات و رفع موانع در کشور هدف

ضعف زیرساخت لجستیکی در بخش زمینی، ریلی  و دریایی :

جاده‌ای: به‌طور تقریبی بالغ بر ۷۴ صادرات ایران به روسیه را بخش محصولات کشاورزی و باغی و پروتئینی و غذایی تشکیل می دهد که عمدتا باید با کامیون های یخچالی به مقصد بازار هدف حمل شود . محصولات باغی و صیفی جات ضمن داشتن مدت ماندگاری کوتاه ، در صورت مواجه شدن کوچکترین تغییر دمایی در زمان حمل و نقل ، کالا و محصولات صادراتی به شدت آسیب خواهد دید و صادرکننده دچار خسران و زیان و در نتیجه موفق به برگشت سرمایه و ارزش افزوده آن به چرخه اقتصادی کشور نخواهند شد .

ریلی : یکی از عوامل مهم ناکامی حضور قوی محصولات و کالاهای ایران در بازار کشورهای حوزه دریای کاسپین و خصوصا روسیه ضعف در زیرساخت تکمیلی ریلی و گرانی هزینه لجستیک و حمل و نقل است علیرغم همکاری بسیار خوب سازمان بنادر کشور و آمادگی راه آهن جمهوری اسلامی ایران در کاهش هزینه متاسفانه بعلت عدم تکمیل خط ریلی رشت به بندر کاسپین – عدم وجود سیستم تعویض بوژی در بندر امیر آباد – عدم وجود کشتی رو – رو واگن بر عملا بخش بزرگی از سرمایه ملی در زیرساخت ریلی با کمترین بهره وری مواجه می باشد .

لازم به توضیح است: از بندر الت آذربایجان به بندر آکتائو دو شناور رو – رو وجود دارد که واگن های ترکیه به کشورهای آسیای مرکزی – قزاقستان و در ادامه به چین و افغانستان را به راحتی و بسهولت بدون هیچ مانع لجستیکی حمل و نقل می نماید . اینجاست که ما فعالان اقتصادی ایرانی باید در مواجهه با چنین صحنه ای از یک کشور کوچکی مثل آذربایجان ، چنین همتی و تدبیری را ببینم و بخاطر به لیاقتی و بی تدبیری برخی اشک از چشمانمان جاری شود .  واقعا چه کسی در ایران پاسخ این بی تدبیری هاست ؟

دریایی : عدم وجود کشتی ویژه حمل کانتینرهای یخچالی – کمبود کشتی رو – رو ( در حال حاضر فقط دو شناور رو – رو در مسیر ایران – قزاقستان و روسیه  مشغول است ) این کشتی ها با وجود داشتن ظرفیت حمل بین ۳۵ الی ۴۰ کامیون با طول ۱۷ متر متاسفانه با محدودیت سوار کردن رانندگان را تا سقف ۱۹ نفر دارد ( البته این محدودیت قابل حل و مدیریت خواهد بود) – گرانی هزینه های حمل کالاهای صادراتی در دریای کاسپین یکی دیگر از عوامل مهم در قیمت تمام شده کالاهاست – ضعف تامین برق مورد نیاز برای کانتینرهای یخچالی در کشتی های موجود دریای کاسپین ( هر کشتی فقط توان تامین برق ۳ الی ۴ کانتینر یخچالی را دارد در راستا ظرفیت کشتیرانی خزر وابسته به کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران بیشتر می باشد) و همچنین کشتیرانی خزر که وابسته به کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران است باید برای تامین کشتی های رو – رو از هم اکنون دست بکار شود تا پس از تکمیل مسیر ریلی منتظر تامین کشتی نباشیم.

عدم وجود مدیریت تشکلی و انسجام و برنامه ریزی حضور در بازار هدف :

روسیه دارای ۸۴ استان ۸ فدرال است که برخی استانها از نظر موقعیت ژئوپلیتیکی  – جمعیت –  اقتصاد قوی تر – وجود زیرساخت های لجستیکی بعنوان استانهای کانونی در حوزه تامین کالا برای استانهای پیرامون خود که عموما در مجاورت و یا شعاع حداکثر ۵۰۰ کیلومتری قرار دارند نقش آفرینی می‌کنند.

وجود چنین موقیعت هایی می تواند برای صادرات محصولات کشورمان یک  فرصت تلقی شود که متاسفانه باید سازمان توسعه تجارت با داشتن رایزن بازرگانی بطور قطع این مناطق را شناسایی و برای حضور سازمان یافته بخش خصوصی ایران در این مراکز از قبل اقدام و پروژکتورهایی را نیز برای فعالان بخش خصوصی و فعالان اقتصادی ایران ایجاد می کرد که متاسفانه با صرف هزینه های گزافی از بیت المال در طی سالهای گذشته موفق نبوده لذا باید سازمان توسعه تجارت در این زمینه پاسخگو شود.

رقابت تجار ایرانی با یکدیگر و عدم ارائه اطلاعات تجاری بازار هدف به سایر بخش خصوصی

فقدان سازماندهی و عدم حضور جدی شرکتها و هلدینگ های بزرگ اقتصادی در بازار کشورهای هدف از جمله روسیه

وجود دستورالعمل ها و بخشنامه های لحظه ای دولت و عدم اقدامات حمایتی از صادرات توسط دولت :

سیاست ارزی برگشت ارز حاصل از صادرات بدون اعمال تخفیف و در نظر گرفتن زیان های صادرکننده ناشی  از آسیب دیدن و فساد محصولات کشاورزی که عمدتا بدلیل ضعف زیرساختهای لجستیکی اتفاق می افتد و همچنین هزینه های سنگین بازاریابی و مشتری یابی  صادرکننده ، که موجب می شود صادرکنندگان ، عملا بطور ظالمانه مورد بی لطفی دولت و بانک مرکزی قرار گرفته و بعلت مشکلات ناشی از بدهی تعهدات ارزی ، از صادرات ساقط و یا بمنظور فرار از این اتفاق بد بصورت سیاه و از کارت دیگران استفاده نماید و در مقابل جریان ناثواب گردش پول نیز مخاطراتی را برای صادرکنندگان ایجاد و در نتیجه صادرکنندگان ایرانی یا به سمت فرار سرمایه به خارج  ازکشور و یا توقف فعالیت صادراتی رو خواهند برد .

وصول ارزش افزوده ۹ درصد از کالاهای خریداری شده و انتظار برگشت آن پس از گذشت چندین ماه از  اداره مالیاتی هم غیر باورانه بوده و بعلت تاخیر در برگشت مالیات ارزش افزوده ، موجب کاهش توان مالی صادرکنندگان خواهد شد .

تصمیمات غیر برنامه ای و لحظه ای ستاد تنظیم بازار گاها مبنی بر ممنوعیت صادرات کالاهایی که از قبل صادرات کننده برای تحویل آن به خریدار تعهد نمود نیز یکی از عوامل مهم ایجاد عدم تعهد اجرایی صادرکننده ایرانی نزد خریداران خارجی می شود .

راهکارهای شتابدهنده درتوسعه عملکرد صادرات مهم ترین کالاهای صادراتی ایران :

اصلاح مدیریت سازمان توسعه تجارت کشور و سپردن این کرسی به یک فرد لایق تر و کارکشته تر

 

بازنگری بکارگیری و تشکیل تیمی قوی و مطلع از کارشناسان برجسته تر و دارای دانش و تجربه بیشتر و آشنا به رفتار و فرهنگ کشورهای عضو اوراسیا خصوصا روسیه جهت سازماندهی مذاکره برقراری تجارت آزاد با کشورهای حوزه اوراسیا

سازماندهی شناسایی فرصت های سایر بازار کشورهای همسایه و متصل کردن آن به کشورهای اوراسیا و آسیای مرکز از قلمرو ایران و گره زدن و ایجاد پیوندهای اقتصادی عمیق با کشورهای همسایه

واسپاری بسیاری از اختیارات سازمان توسعه تجارت کشور به بخش خصوصی از جمله رایزنی بازرگانی در کشورهای همسایه ، با نظارت و تائید دستگاههای نظارتی کشور به منظور جلوگیری و مقابله با مفاسد .

تعیین ماموریت و تشویق هلدینگهای نهاد خصولتی جهت حضور در بازار کشورهای همسایه در سه بخش ( سرمایه گذاری در زیرساخت های لجستیکی  – راه اندازی شبکه توزیع و فروش و تامین کالا – سرمایه گذاری در واحدهای تولیدی پردازش کالا در خاک کشورهای همسایه )

سرمایه گذاری شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران در بخش نصب ژنراتورهای برق جهت تامین برق مورد نیاز کشتیهای تحت مدیریت و مالکیت این شرکت در دریای کاسپین با هدف حمل بیشتر کانتینرهای یخچالی

سرعت بخشیدن ساخت خط ریلی رشت به کاسپین منطقه آزاد انزلی

سرمایه گذاری و نصب سیستم بوژی در بنادر امیر آباد و بندر کاسپین منطقه آزاد انزلی

تهیه و ساخت کشتی های رو – رو واگن بر، در دریای کاسپین که حداقل ۱۰ شناور لازم است

متوقف کردن برگزاری همایش های اوراسیا و صرف وقت و اعتبار به تدوین و اجرای برنامه عملیاتی شتابدهنده صادرات

حضور فیزیکی مجموعه ای از تولیدکنندگان محصولات پتروشیمی در سرای تجاری ایرانیان در شهر آستراخان روسیه بمنظور برخورداری از فرصتهای این بازار

کمک و مشارکت و یا حمایت دولت جهت ساخت سردخانه در آستراخان وهمچنین برنامه برای ساخت سردخانه در دو بندر در حال ایجاد روسیه در مناطق ( منطقه آزاد لوتوس واقع در علیا استان آستراخان  و بندر لاگان جمهوری کالمیکیا )

تسریع در بازسازی پایانه زمینی گمرک آستارا و تقویت نیروی انسانی و توسعه تجهیزات کنترلی و تسریع کننده در این مرز زمینی به منظور تسریع در تردد کامیونها

توسعه پایانه کامیونی آستارا در ورودی شهر و بهسازی زیرساخت های رفاهی آن

توجه به بهسازی جاده مسیر مرز زمینی بیله سوار و گفتمان با طرف آذری جهت اقدام مشابه بهسازی جاده آن سوی مرز بیله سوار

تاکید به اجرای تعهدات سرمایه گذاری طرف آذری در تکمیل زیر ساخت های لجستیکی پایانه ریلی آستارا

حل بحران ایجاد شده در نحوه دریافت هزینه سوخت از کامیونهای روسی و ممانعت از هوافروشی شرکت نفت بجای فروش گازوئیل که بین مسلمانان داغستانی تبدیل به یک سوژه بدی شده است .

کمک دولت در راه اندازی اینترنت مارکتینگ در بازارهای هدف

حمایت جدی دولت در راه اندازی شبکه های فروش کالا در کشورهای هدف

در پایان تاکید می‌کنم باتوجه به مذاکرات بسیار ضعیف در انجام موفقتنامه موقت ایران – اوراسیا ، با اولویت اول ، باید در تیم مذاکره کننده برای برقراری تجارت آزاد بین ایران و اوراسیا و خصوصا روسیه فکری به حال مدیریت تیم طرف ایرانی کرد و با مطالعه بیشتر و دقت و زیرکی بیشتر مذاکرات را انجام داد که نیاز به اشراف تیم به اهداف راهبردی کشورهای عضو اوراسیا در ارتباط با ایران را دارد .

ناآشنایی بازرگانان ایرانی با بازار روسیه

ناآشنایی بازرگانان ایرانی با بازار روسیه ؛ به گزارش مرکز بازرگانی فردوسی، در روزهای اخیر خرید واکسن کرونا از روسیه به سرخط مهم‌ترین اخبار روز کشورمان تبدیل شد و ایران به یکی از خریداران اصلی واکسن «اسپوتنیک V» تبدیل شد. شاید پیش از خرید واکسن، خرید تجهیزات نظامی و موشکی از روسیه برای بیشتر مردم جامعه آشنا بود و کمتر از وابستگی بزرگ‌ترین کشور جهان به واردات محصولات غذایی و کشاورزی سخن گفته‌شده است.
بعد ازخروج آمریکا از برجام و بی تعهدی غرب در قبال وعده‌های داده‌شده، ایران از بسیاری از بازارهای تجاری خود محروم شد. در این بازه زمانی که بسیاری از کشورهای اروپایی و حتی آسیایی مراودات تجاری خود را با ایران کاهش داده و یا قطع کردند، چرخش ۱۸۰ درجه‌ای در سیاست خارجی و اقتصادی ایران از طریق جایگزینی سیاست نگاه به شرق به جای نگاه به غرب ایجاد شد و روسیه به عنوان یکی از پرجمعیت‌ترین کشورهای منطقه و جهان درانجام تبادلات تجاری موردتوجه قرار گرفت.

ناآشنایی بازرگانان ایرانی با بازار روسیه

ناآشنایی بازرگانان ایرانی با بازار روسیه

روسیه یکی از هم‌پیمانان و شرکای مهم سیاسی ایران در زمان اعمال تحریم‌های آمریکاست و مرزهای مشترک آبی در دریای خزر با کشورمان دارد، اما با وجود همه این ظرفیت‌ها مبادلات تجاری تهران و مسکو درصد اندکی از تجارت خارجی ایران را به خود اختصاص داده است.
ایران با اتخاذ رویکرد راهبردی نگاه به شرق در آبان ماه ۱۳۹۸ موافقت‌نامه موقت تجارت ترجیحی با اوراسیا را به امضا رساند تا به‌واسطه این موافقت‌نامه کشورهای عضو این اتحادیه برای ۵۰۲ قلم کالای صادراتی ایران تعرفه ترجیحی برقرار کنند و ایران نیز متقابلا برای ۳۶۰ قلم کالای صادراتی اعضای اتحادیه تعرفه ترجیحی در نظر بگیرد.
موافقت‌نامه تجارت ترجیحی ایران و اوراسیا، کانال مهمی برای صادرات کالاهای غیرنفتی ایران به کشورهای عضو این توافقنامه باز کرد و از همین رو در چند سال اخیر صادرات به روسیه به یکی از مقاصد جذاب برای بازرگانان ایرانی تبدیل‌شده است. علاوه بر این پارامتر، یکی از مهم‌ترین دلایلی که می‌تواند روابط تجاری میان دو کشور را به یکدیگر پیوند بزند، وجود روابط سیاسی استراتژیک و پایدار روسیه و ایران است که تجارت و صادرات به این کشور را از یک پشتوانه سیاسی مناسب برخوردار می‌کند.
روسیه علی‌رغم داشتن وسعت زیاد، تنوعی در تولید محصولات کشاورزی و غذایی ندارد و بازار این کشور می‌تواند به عنوان مقصد صادرات بازرگانان ایرانی در حوزه محصولات کشاورزی و غذایی به‌حساب ‌آید. در صورت افزایش صادرات تهران به مسکو، سهم صادرات کشورمان در بخش غیرنفتی می‌تواند به شکل معناداری تغییر کند و به گرم شدن تنور تبادلات تجاری میان این دو کشور منجر گردد.
سازمان توسعه تجارت در سال‌های اخیر در تلاش برای حضور جدی‌تر در بازارهای روسیه است و بر اساس اعلام این سازمان فرصت‌های صادراتی به روسیه شامل برخی محصولات پتروشیمی، خشکبار، محصولات صنایع غذایی، آبزیان، محصولات لبنی، کفش و چرم، نساجی، مصالح ساختمانی، تجهیزات الکترونیک، دارو، تجهیزات پزشکی، قطعات یدکی اتومبیل و خدمات تجارت الکترونیک است و در صورتی که این کالاها وارد سبد صادراتی ایران شود، در روسیه خریدار خواهند داشت.

بازار روسیه برای بازرگانان ایرانی شناخته‌شده نیست

بهروز الفت، مدیرکل دفتر اروپا، آمریکا و کشورهای CIS سازمان توسعه تجارت، دلایل کاهش مبادلات تجاری میان ایران و روسیه را برشمرد و اظهار کرد: ارتباط با کشورهای همسایه شمالی، روسیه و اوراسیا با مشکل مهم عدم آماده سازی زیرساخت‌های ارتباطی نسبت با سایر همسایگانمان روبه‌رو است. این مشکل در فراهم نبودن امکانات لجستیکی، خطوط حمل‌ونقل و تفکر بنگاه‌های تجاری ما خلاصه می‌شود.
الفت خاطرنشان کرد: بازرگانان ما به راحتی با کشورهای عراق، افغانستان و کشورهای حاشیه خلیج‌فارس همکاری می‌کنند، ولی به راحتی نمی‌توانند با بازار روسیه ارتباط داشته باشند. نظام اداری روسیه امکان ورود راحت به آن را نمی‌دهد، اما وقتی هم به آن وارد شدید، به دلیل حجم تقاضای بالا، امکان خروج به راحتی هم از آن وجود ندارد.
وی بازارهای روسیه را بازاری پیچیده و گسترده همراه با قواعد و مقررات خاص این کشور دانست و ادامه داد: وجود قوانین خاص در بازار روسیه، کار را برای شرکت‌های ایرانی سخت و مشکل می‌کند. باید بپذیریم تجارت با عراق و افغانستان به مراتب ساده‌تر از بازار روسیه است. به عنوان نمونه استانداردهای روسیه در حوزه مواد غذایی یا محصولات کشاورزی قابل قیاس با کشورهای منطقه نیست و باید در فرآیند تولید و بسته‌بندی استانداردهای بیشتری توسط ایران رعایت شود.
الفت بر ضرورت انجام اقدامات بیشتر توسط وزارت امور خارجه برای ایجاد کانال‌های تجاری با روسیه تأکید و افزود: دستگاه دیپلماسی در وزارت امورخارجه مأموریت‌هایی که باید در زمان مشخصی برای زمینه سازی گسترش تبادلات تجاری با روسیه انجام می‌داد را اجرایی نکرد و یا اگر هم انجام داد به‌طور کامل نبود.
وی بنگاه‌های اقتصادی را در ایجاد تبادلات تجاری با روسیه منفعل دانست و ادامه داد: در بازار روسیه تجار خرده‌پا نمی‌توانند موفق باشند. به‌طورمعمول نظام توزیع و شبکه فروش در روسیه مبتنی بر قراردادهای بلندمدت و در حجم بالاست، درحالی‌که در سال‌های اخیر ایران از چنین فضایی دور بوده است. شرکت‌های ایرانی برای صادرات محصولات کشاورزی به روسیه تمایل کمتری دارند، زیرا نمی‌خواهند جریمه‌های بالا را در صورت عدم صادرات کالا با روسیه بپذیرد. ما در داخل با مشکلات تنظیم بازار و نوسانات قیمتی مواجه هستیم و شاید امکان صادرات مداوم کالا با قیمت و تناژی که از قبل درباره آن توافق شده، وجود نداشته باشد.
الفت با اشاره به این‌که تجارت ایران با روسیه در طول سال‌های گذشته به درستی ریل‌گذاری نشده است، گفت: تجار ما با بازار روسیه آشنا نیستند، اما خوشبختانه از سال ۹۵ اقدامات خوبی از سوی دولت برای گسترش تبادلات تجاری انجام گرفت و موافقت‌نامه موقت تجارت آزاد با اوراسیا به امضا رسید که باعث شد نظام تعرفه‌ای با منطقه اوراسیا تنظیم شود و در ذیل این پروتکل بخش‌های مختلف هم با یکدیگر هماهنگ باشند. اکنون کالایی که برای بازار اوراسیا تولید می‌شود، مشابه با کالاهای همان کشورها و بر اساس اصول و قواعد آن‌هاست.

فرصت موافقت‌نامه تجارت آزاد با اوراسیا

وی شیوع کرونا را از دلایل اصلی در کاهش صادرات در یک‌سال اخیر عنوان کرد و گفت: اکنون ۱۵ ماه از اجرای موافقت‌نامه موقت تجارت آزاد با اوراسیا گذشته است و اگر کرونا مشکل بستن مرزها و کاهش صادرات را ایجاد نمی‌کرد، اکنون شرایط خوبی برای صادرات با کشورهای اوراسیا داشتیم. با این تفاسیر در شرایط فعلی حجم صادرات ایران به اوراسیا ۸۰ درصد افزایش پیداکرده و بخش قابل‌توجه آن مربوط به صادرات اقلامی می‌شود که پیرو این موافقت‌نامه انجام‌گرفته است.
الفت یادآور شد: در صورت عدم شیوع کرونا امکان انعقاد قرارداد با شرکت‌های بیشتر فراهم می‌شد و نمایشگاه‌های متعددی برگزار می‌گردید و هیئت‌های تجاری بر اساس پروتکل موافقت‌نامه تجارت ترجیحی با کشورهای عضو اوراسیا ارتباط می‌گرفتند.
مدیرکل دفتر اروپا، آمریکا و کشورهای CIS سازمان توسعه تجارت، با اشاره به افزایش حجم صادرات ایران به روسیه گفت: علی‌رغم شیوع کرونا حجم صادرات ایران به روسیه در ۹ ماهه گذشته ۲۱ درصد نسبت به سال قبل افزایش داشته است. اگرچه در نگاه کلان این مقدار راضی‌کننده نیست و حجم مبادلات بسیار پایین است. اگر مشکلات تحریم بانکی و محدودیت شیوع کرونا تعدیل شود، در صادرات و واردات در حوزه اوراسیا جهش قابل‌ملاحظه‌ای خواهیم داشت. الفت ادامه داد: حجم تجارت ایران با روسیه می‌تواند به ۴ میلیارد دلار برسد، زیرا این نیاز در آن کشور احساس می‌شود. در حوزه محصولات غذایی و کشاورزی نیز ظرفیت بالایی برای صادرات از ایران وجود دارد و بنگاه‌های خوبی هم حضور دارند. فقط باید زیرساخت‌های حمل‌ونقل ازجمله کامیون‌های یخچال دار، کشتی‌های رورو در دریای خزر و بنگاه‌های فعال در این بازار توسعه پیدا کنند.

لزوم تقویت ناوگان کشتیرانی

وی حمل‌ونقل تجاری ایران با روسیه را مبتنی بر حمل‌ونقل جاده‌ای عنوان کرد و افزود: کشور آذربایجان به عنوان کشور ثالث در مسیر جاده‌ای به روسیه قرار دارد و ما در این بخش محدودیت‌های کشور ثالث و مرزی را دارا هستیم. یکی از گذرگاه‌های جدی برای صادرات کالا به روسیه، آستاراست که محدودیت تردد به علت کرونا ایجادشده و حجم صادرات را کاهش داده است. آنچه که می‌تواند محدودیت‌های حمل‌ونقلی را کاهش دهد، توسعه حمل‌ونقل ریلی در کریدور شمال به جنوب است، اما ساخت قسمت‌های مربوط به رشت تا آستارا بلاتکلیف مانده است.
الفت اضافه کرد: صادرات روسیه به ایران بیشتر فله‌ای و از طریق حمل‌ونقل دریایی است، اما کالاهایی ایرانی از طریق کانتینر
و کامیون انجام می‌شود و ایران در حمل‌ونقل دریایی به خصوص برای کشتی‌های «رورو» دارای ضعف و کمبود است. حمل کالا از طریق دریا مزیت عدم وجود کشور ثالث را در مسیر خود دارد، ضمن این‌که مسیر را هم کوتاه می‌کند. اگر تجار ایرانی از حرکت منظم کشتی‌های رورو در مسیر مطمئن باشند و تعداد آن‌ها افزایش پیدا کنند، می‌توانند از طریق این کانال حمل‌ونقل کالا را انجام دهند.
وی با تأکید بر تقویت ناوگان کشتیرانی برای حمل کالا افزود: حمل کالا از این طریق ترافیک جاده‌ای را کاهش می‌دهد، ضمن این‌که ظرفیت صادرات کشور را نیز افزایش خواهد داد. اگر در طول هفته سه کشتی رورو با ظرفیت حمل ۴۰ کامیون به روسیه حرکت کند، می‌تواند حرکت تعداد زیادی از کامیون‌ها را در جاده کاهش دهد. اگر کشتی‌های حامل کانتینرهای یخچال دار توسعه پیدا کنند، پازل توسعه روابط تجاری میان ایران و روسیه تکمیل می‌شود.
الفت درباره استفاده ایران و روسیه از پیمان پولی دوجانبه در مبادلات تجاری‌شان گفت: مقامات مسئول دو کشور به دنبال استفاده از چنین ظرفیتی بودند، ولی به علت وجود تحریم‌ها نهایی نشد. اگر تجارت میان دوکشور مبتنی بر پول ملی باشد می‌تواند به انجام تبادلات تجاری بسیار کمک نماید. روسیه یکی از کشورهایی است که در حوزه مسائل بانکی، مشکلات کمتری را دارد و بانک ملی ایران که دارای شعبه در روسیه است، مراودات بانکی را انجام می‌دهد. وی در پایان تصریح کرد: مسئولان کشور از مدت‌ها قبل به این جمع‌بندی رسیدند که بازار اوراسیا دارای ظرفیت زیادی برای صادرات محصولات غذایی و کشاورزی به این کشور است، زیرا به علت وجود آب و هوای سرد، نیاز به چنین محصولاتی در روسیه بالاست. اگر ایران بتواند مشکلات زیرساختی، لجستیکی و بانکی را حل کند، به‌طور قطع سهم زیادی از محصولات غذایی به این کشور صادر می‌شود و حجم بالایی از صادرات غیرنفتی‌مان را به خود جذب می‌کند.

توافق ایران و روسیه جهت افزایش صادرات محصولات کشاورزی

توافق ایران و روسیه جهت افزایش صادرات محصولات کشاورزی، به گزارش مرکز بازرگانی فردوسی به نقل از خانه ملت، سیدجواد ساداتی نژاد رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس، با اشاره به سفر خود همراه با دکتر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی به روسیه گفت: این سفر در کنار بحث مهم مربوط به ارسال پیام مقام معظم رهبری به دولت روسیه با تاکید بر ارتباطات راهبردی در شرایط کنونی، موضوع ارتباطات و تعاملات ایران و روسیه در دیدار با روسای مجالس دوما و شورای فدراسیون مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

وی با بیان اینکه من در این سفر سه دیدار تخصصی در کنار همراهی با رئیس مجلس در نشست‌ها داشتم، افزود: دیدار با رئیس کمیسیون کشاورزی شورای فدراسیون روسیه دارای اهمیت زیادی به دلیل جایگاه شورای فدراسیون در هدایت حوزه کشاورزی در این کشور داشت، حتی دانشگاه‌های کشاورزی روسیه ذیل همین شورای فدراسیون تعریف می شوند. موضوع افزایش حجم مبادلات بین ایران و روسیه یکی از محورهای مورد بحث بود.

مرکز بازرگانی فردوسی-ferdowsi trading center-صادرات محصولات کشاورزی

صادرات محصولات کشاورزی

توافق ایران و روسیه جهت افزایش صادرات محصولات کشاورزی

مبادلات تجاری ایران و روسیه

حجم بسیار زیادی از مبادلات تجاری بین ایران و روسیه صادرات محصولات کشاورزی است که متاسفانه تنها حدود ۲ میلیارد دلار می‌شود و این عدد نسبت به تاریخ روابط ایران با روسیه و ظرفیت های بزرگ میان دو کشور در حقیقت صفر محسوب می شود، بنابراین باید چرایی پایین بودن حجم مبادلات محصولات کشاورزی بررسی شود و این موضوع محور اصلی جلسات تخصصی کمیسیون کشاورزی در این سفر بود.

ساداتی‌نژاد ضمن تاکید براینکه رفع مشکلات بانکی و بیمه‌ای میان ایران و روسیه عامل مهم شکل گیری تجارت میان دو کشور است، بیان کرد: اکنون بانک ملی و بیزنس بانک در روسیه حضور دارند اما نتوانسته‌اند مشکلات مالی حوزه کشاورزی را حل و فصل کنند. اگر یک بانک مشترک میان ایران و روسیه وجود داشته باشد دیگر مبادلات می‌تواند با استفاده از ارز رایج مشترک انجام شود و این موضوع اتفاق نیفتاده است.

وی در بخش مشکلات بیمه‌ای میان دو کشور هم تصریح کرد: ایران می‌تواند با استفاده از دریای خزر کل مبادلات خود را از طریق کشتیرانی انجام دهد که این موضوع نیازمند بیمه است. می‌توان با تشکیل یک صندوق بیمه‌ای مشترک میان ایران و روسیه مشکلات صادرات را حل کرد که در جلسات مشترک ما با کمیسیون کشاورزی روسیه این مسائل مورد بحث و بررسی قرار گرفت و طرف روسی هم با نگاهی مثبت به این مسائل اعلام کرد، هر حمایت مورد نیاز در این رابطه را انجام خواهد داد.

استفاده از ظرفیت دریای خزر بجای صادرات از طریق آذربایجان
رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس موضوع مربوط به ترانزیت را دومین محور گفت‌وگوها دانست و گفت: محصولات کشاورزی ما اکنون از طریق کشور آذربایجان به روسیه صادر می‌شود و این محصولات گاهی یک هفته در پشت مرزها باقی می‌ماند و کیفیت خود را از دست می‌دهد بنابراین تاجر ایرانی مجبور به فروش محصولات خود با قیمتی کمتر به کشور آذربایجان می‌شود اما آذربایجان در این میان محصولات ایرانی را با اسم خود به روسیه صادر می‌کند و تنها آذربایجان در این میان سود می برد.

ساداتی‌نژاد تاکید کرد:‌ براین اساس باید یک مسیر جایگزین برای صادرات محصولات کشاورزی انتخاب شود و این مسیر دریاست زیرا ایران یک مسیر مستقیم از دریا با روسیه در اختیار دارد اما کشتی ندارد. البته ما کشتیرانی خزر را داریم که بسیار ضعیف است و باید حمایت شود. بنابراین ما به به شرکت‌های بزرگ در حوزه کشتیرانی نیازمندیم که با حل مشکل ترانزیت رشد مبادلات ایران و روسیه در زمانی اندک به پنج برابر خواهد رسید.

رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس تصریح کرد:‌ اکنون نیازمند حمایت دولت از حوزه کشتیرانی هستیم و یا از بخش خصوصی برای ورود به این موضوع حمایت کند. البته می‌توان از طرف روسی هم برای استفاده از کشتی‌های خود برای این صادرات حمایت کرد.

استانداردسازی محصولات برای صادرات یکی از زیرساخت های مهم

وی با اشاره به موضوع استانداردسازی به عنوان سومین موضوع مورد بحث اظهار کرد: ما باید برای صادرات مواد غذایی و محصولات خود استانداردهای طرف مقابل را مورد توجه قرار دهیم و استانداردهای یک محصول برای بازار هدف باید تعریف شود. اکنون در حوزه کشاورزی به دلیل اینکه نگاه ‌ما به تولید برای بازار هدف نیست و تنها مازاد محصول را صادر می‌کنیم، تناقض‌هایی را به وجود آورده است و بنابراین با تعریف یک استاندارد مشترک باید محصولات هم براساس آن تولید و صادر شود.

ساداتی‌نژاد تاکید کرد: سرمایه گذاری مشترک میان ایران و روسیه موضوع بعدی گفت‌وگوها بود و ما اعلام کردیم، شرکت های بزرگ روسی می توانند در مناطق آزاد شعبه‌ای را داشته باشند تا به بحث صادرات محصولات کشاورزی کمک شود. بسیاری از مسائل ما با کشت قراردادی حل می شود البته این هم ناگفته نماند که ما در کشور خود شرکت های بزرگ حرفه ای در حوزه صادرات کشاورزی نداریم و شرکت‌های ما بسیار کوچک هستند.

رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس افزود: در جلسه‌ای با وزارت کشاورزی و کمیسیون کشاورزی مجلس دومای روسیه درباره کشت فراسرزمینی هم مطالبی مطرح شد، کشور روسیه زمین های بسیاری دارد و ما می‌توانیم نیازهای کشاورزی خود را در این زمین‌ها تولید کنیم. طرف روسی هم از بحث فراسرزمینی برای کشت و کشاورزی حمایت کرد. همچنین درباره حوزه جنگلداری هم صحبت شد، جنگل های ایران میراثی هستند و براساس برنامه ششم توسعه برداشت از جنگل ممنوع است اما ما از سوی دیگر سالانه نیاز به دو و نیم میلیون متر مکعب ام دی اف داریم.

وی ادامه داد: جنگل‌های روسیه می تواند به ما کمک کند و اعلام آمادگی شده، در صورت معرفی شرکت‌های بزرگ آمادگی دارند تا در موضوع کشت فراسرزمینی به ما کمک کنند. همچنین درباره مباحث علمی و فناوری در کشاورزی مانند تولید بذر در این جلسات مطالبی مطرح شد، محصولات صادراتی از ایران باید ماندگاری داشته و زود خراب نشوند که یکی از راه‌های آن که جزو استانداردهای طرف مقابل روسی هم هست، پرتودهی محصولات با اشعه گاماست و اینگونه ضریب ماندگاری آن بالا می‌رود. اکنون تعداد سایت‌های پرتودهی در ایران بسیار کم است و برای احداث نیازمند چشمه کبالت و سزیوم است که باید از روسیه دریافت کنیم بنابراین با سرمایه گذاری مشترک بین دو طرف این اتفاق خواهد افتاد.

ساداتی‌نژاد تصریج کرد: اکنون یک شرکت روسی و ایرانی در حال مذاکره در این مورد هستند اما هنوز مجوز لازم را از فستک دریافت نکرده اند و این موضوع بسیار به طول انجامیده که در مذاکرات خود در این مورد هم صحبت شد تا مجوز هر چه سریعتر صادر شود و مراکز پرتودهی برای محصولات کشاورزی در کشور ایجاد شود. بخشی از پرتودهی برای واردات چوب مورد نیاز است.

رئیس کمیسیون کشاورزی، ‌ آب و منابع طبیعی مجلس افزود:‌ ما برای صنایع ام دی اف به چوب با پوست نیاز داریم که به دلیل داشتن برخی آفات نیاز به پرتودهی دارند زیرا فاصله جنگل های ما تا بنادر شمال کشور مانند انزلی کمتر از ۵۰ کیلومتر است و در صورت عدم قرنطینه و پرتودهی چوب‌ها، جنگل‌های ما را دچار آفت می‌کند که این موضوع هم در جلسات ما مورد بحث قرار گرفت.

استفاده از ظرفیت آسیابانی و ذخیره گندم ایران

وی با بیان اینکه یکی دیگر از مباحث مطروحه میان ما با وزارت کشاورزی روسیه ظرفیت آسیابانی و ذخیره گندم ایران بود، گفت: روسیه ظرفیت تولید سالانه ۱۱۰ میلیون تن گندم دارد که بخش زیادی از آن را صادر می‌کند و ما می توانیم در یک سرمایه گذاری مشترک با روس ها در تولید و فرآوری آرد مشارکت کنیم و ارزش افزوده برای کشور داشته باشیم، اکنون ترکیه گندم را از روسیه دریافت و با تبدیل آن به آرد، آن را صادر می‌کند که طرف روسی از این موضوع استقبال کرد.

ساداتی‌نژاد با اشاره به اینکه امیدواریم بتوانیم تسهیلاتی در حوزه محصولات کشاورزی ایجاد کرده و موجب رونق در این بخش شویم، گفت:‌ یکی از اهداف کمیسیون کشاورزی کمک به اجرای جهش تولید است که بخشی از آن کشاورزی است و اگر افزایش تولید با حل مشکل صادرات به کشورهای همسایه همراه نشود، عملاً همین اتفاقی که هر سال می‌افتد بار دیگر تکرار می شود مانند سالانه ۵۰۰ هزار تن پیازی که در مزارع می ماند و خراب می شود بنابراین باید با صادرات محصولات کشاورزی به ویژه به یکی از بازارهای بزرگ ۱۵۰ میلیون نفری مانند روسیه سهم خود را از این بازار بگیریم و در صورت بروز چنین روندی اقتدار غذایی ما هم که از اقتدار نظامی مهمتر است، حفظ خواهد شد.

رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس اظهار کرد:‌ جایگزین و رقیبی برای بحث غذا وجود ندارد و باید در این حوزه همسایگان خود را با توجه به ظرفیت اقلیمی ایران در بحث غذا تأمین غذایی کنیم که این موضوع حتی در حوزه امنیت ملی و فرامرزی هم حائز اهمیت فوق‌العاده است و فکر می‌کنم می‌توان به راحتی بسیاری از نیازهای اقتصادی را با افزایش تولید و صادرات محصولات کشاورزی و تامین ثروت بدست آورد. صادرات محصولات کشاورزی، کشاورزان را به بازارهای بین المللی متصل و آنها را از فقر خارج می کند.

تعیین تکلیف محصولات صادراتی از زمان کاشت بذر

وی ادامه داد: در بحث تولید، محصولات کشاورزی باید از حالت رهاشدگی خارج شود و تولید برای بازار انجام شود یعنی تکلیف محصولات کشاورزی از زمان کاشت بذر تا برای مصرف بازار داخلی و بازار خارجی و صادرات تعیین تکلیف شود زیرا این یک زنجیره متصل به هم است. دستاوردهای این سفر در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی حائز اهمیت است با توجه به رویکرد ما در کشور در بحث امنیت غذایی و جهش تولید کشاورزی این سفر می تواند یک رویکرد جدید برای نگاه به همسایگان و بازار همسایگان و بازار داخل باشد و کشاورز را به بازارهای بین‌المللی متصل کند و تلاش می‌کنیم با پیگیری این موضوع در کمیسیون، با رفع موانع و هماهنگی‌های لازم به تسهیل روند صادرات کمک کنیم.

ساداتی‌نژاد با بیان اینکه یکی از دستاوردهای سفر به روسیه تسهیل در حوزه صادرات محصولات کشاورزی به این کشور است، گفت:‌ ایران تنها یک و نیم درصد بازار میوه و صیفی و سبزی جات روسیه را در اختیار دارد و از سوی دیگر ایران ۹ میلیون تن ذرت وارد می‌کند که ۱۵ درصد آن از روسیه تامین می شود، این موضوع در حالی اتفاق می‌افتد که روسیه و ما کشوری همسایه و نزدیک هستیم آنگاه ما بیشتر ذرت خود را از برزیل و مسافت دور تامین می کنیم، درباره دانه‌های روغنی هم این بحث وجود دارد و این سفر یک شروعی خوب برای افزایش ارتباطات دو کشور در زمینه محصولات کشاورزی خواهد بود.